Top

Pielgrzymki po Polsce

Grudziądz

Kiedy myślimy o gotyckim mieście, na pierwszy plan wysuwa się Toruń. Słynący z czerwieni cegieł gotyckich budowli, które można spotkać na każdym kroku. Jego hasło brzmi nawet „gotyk na dotyk”. Jednak nie jest to jedyny przedstawiciel tego stylu. Pobliski Grudziądz ma także wiele do zaoferowania! To nieco mniej popularne miasto jest doskonałym przykładem nadwiślańskiego gotyku. Dziś przyjrzymy się mu bliżej.

Czy Grudziądz to Kujawy?

Gdybyśmy wspomnieli o Grudziądzu wśród znajomych, większość z nich pewnie zastanawiałaby się dłuższą chwilę, gdzie on właściwie leży? Niektórzy mają mgliste pojęcie o jego położeniu. I nie jest to zaskoczenie, gdyż to miasto nieczęsto bywa celem samym w sobie.

Otóż Grudziądz leży w województwie kujawsko-pomorskim. A więc bardziej to Kujawy, czy Pomorze? Z całą pewnością do Kujaw nie należy. Jest położony na Pomorzu Nadwiślańskim, na prawym brzegu najdłuższej polskiej rzeki. Tor jej przepływu stanowi wschodnią granicę Ziemi Chełmińskiej, do której należy także Grudziądz.

Europejski Szlak Gotyku Ceglanego

Miasto jest częścią  Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. To  trasa turystyczna obejmująca większość krajów położonych w basenie Morza Bałtyckiego. Nie jest to żadna dyskryminacja, po prostu na tych terenach takie budownictwo rozkwitało najwyraźniej. Szlak podkreśla wspólną tożsamość kulturową objętych regionów.

„Gotyk szuka tych, których dusze zasępia choroba marzenia”

Takich słów użył Oscar Wilde w jednej ze swych książek. Jeśli więc marzymy o przeniesieniu się w inny wymiar, Grudziądz wydaje się idealny! Co można tam zobaczyć?

Stare miasto w Grudziądzu oparte jest o ciąg ogromnych spichrzy. Miasto bowiem było ważnym ośrodkiem handlu zbożem. Połączone ze sobą budynki tworzą piękną panoramę miasta. Najlepiej podziwiać ją można z przeciwległego brzegu Wisły. Wkomponowane w nadrzeczne skarpy, tworzyły idealną linię obrony dla miasta. Są także integralną częścią murów miasta, które możemy podziwiać do dziś.

Przylegająca do spichrzy Brama Wodna zachowała się najdłużej. W końcu i ją, po zniszczeniu w czasie drugiej wojny światowej, trzeba było odbudować.

Bazylika kolegiacka świętego Mikołaja

Przy rynku znajdziemy kościół świętego Mikołaja, w którego wnętrzu uchowały się późnogotyckie freski, romańska chrzcielnica oraz kilka młodszych skarbów. Jednym z nich jest cudowny obraz Maryi z Dzieciątkiem, dzięki któremu miejsce to jest znanym sanktuarium. Podczas walk o miasto kościół został niemal doszczętnie zniszczony. W ubiegłym wieku dokonano rekonstrukcji jego wnętrza.

Rozdział krzyżacki

Krzyżacy mieli duży udział w historii tego terenu. Grudziądz pozostawał pod panowaniem zakonu. W tym czasie rozgrywały się tu bitwy z Prusami. To pod ich panowaniem wzniesione zostały wszystkie gotyckie budowle.

W północnej części miasta, na wzgórzu, znajdował się kiedyś gotycki zamek krzyżacki. Długo stał nieużywany, więc rozbierano go systematycznie, a budulec przysłużył się powstaniu innych budowli. Pozostałością zamku była wieża Klimek. Niestety i ona została zniszczona pod koniec drugiej wojny światowej. Na jej wzór w tym samym miejscu powstała wieża widokowa.

Inne atrakcje Grudziądza

Miasto, poza średniowiecznym układem ulic i gotyckimi zabytkami, kryje również zabytkowe klasztory i kościoły. Nawet jeśli nie są one zbudowane w stylu nadwiślańskiego gotyku, to są warte uwagi.

W dawnym klasztorze benedyktynek mieści się teraz muzeum, które prezentuje historię miasta. Reprezentacyjny Pałac Opatek z piękną fasadą był kiedyś furtą zakonu. Oprócz tego muzeum posiada Galerię Współczesnego Malarstwa Pomorskiego, które jest swojego rodzaju wizytówką.

Z innych zabytków warto zwrócić uwagę na neogotycki budynek poczty głównej, który spójnie współgra ze starym gotykiem nadwiślańskim.

Obecna siedziba urzędu miasta była kiedyś kolegium jezuickim. W środku ratusza znajdziemy do dzisiaj po kolegiacki refektarz.

Militarna forteca

Chyba największym (dosłownie) zabytkiem miasta jest twierdza Grudziądz. W wielu częściach miasta i okolic odnajdziemy jej pozostałości. Centrum była oczywiście cytadela, leżąca na wzniesieniu. To w jej murach znajdziemy cegły zabrane z zamku krzyżackiego. Zachowała się w dobrym stanie do dziś.

Co Kopernik robił w Grudziądzu?

Istnieje legenda, że Mikołaj Kopernik uratował niejako mieszkańców Grudziądza. Kończyły się bowiem źródła wody pitnej. Wisła nie nadawała się, by czerpać z niej wodę. Gdy Mikołaj Kopernik, akurat przebywając w mieście z powodów politycznych, usłyszał o kłopotach mieszkańców, postanowił im pomóc. Studiując mapy okolic, zdecydował, gdzie najlepiej będzie wykopać kanał (był w końcu inżynierem!). W ten oto sposób przyczynił się do poprawy losu obywateli miasta.

W mieście podziwiać możemy także Plac Miłośników Astronomii z pomnikiem Kopernika. Możemy też posiedzieć z wielkim uczonym na jednej ławce. Może nawet zgodzi się na wspólne zdjęcie? 😊

Wszystko naj, czyli rekordy Grudziądza

Miasto może się poszczycić pewnymi rekordami. Jest to bowiem najmniejsze miasto w naszym kraju, które posiada komunikację miejską! Tory tramwajowe zostały tu wybudowane jeszcze przed warszawskimi. Sieć tramwajowa jest jedną z najstarszych w kraju. Same tramwaje pojawiły się w mieście już w 1896 roku.

Inną ciekawostką jest most, który jest najdłuższym w Polsce mostem drogowo-kolejowym! Ma długość 1098 metrów. W wyniku tragicznego wypadku zginął na tym moście słynny sportowiec, Bronisław Malinowski. Od tego czasu most nazywany jest jego imieniem.

Cel na Grudziądz!

Powyższe atrakcje to nie wszystko, co miasto ma do zaoferowania. Nadwiślańskie bulwary, planetarium, historie krzyżackie i legendy miejskie. To wszystko kryje się w jednym, niepozornym mieście. Jak wiele tracimy, nie biorąc go pod uwagę w naszych planach wakacyjnych! Może w tym roku się to zmieni?

Zakochana w Jerozolimie, gruzińskiej kuchni i wędrówkach. Z Misją związana od ponad roku. Aktualnie godzi studia turystyczne z pracą, pisze artykuły i robi korekty tekstów. Kocha jedzenie i spotkania z przyjaciółmi. W życiu posługuje się dewizą Marka Twaina: „Za dwadzieścia lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś”. Ekstrawertyczka o duszy włóczykija. Czerpie z życia garściami i nie usiedzi na miejscu.

zostaw komentarze