Top

Pielgrzymki po Polsce

Domachowo

Większości turystów wydaje się, że najstarsze, polskie kościoły drewniane to domena Podhala. No, może szerzej: Małopolski. Być może dzięki „Janosikowi”, a może dzięki po prostu licznym wizytom, np. w Tatrach sądzimy, że najwięcej takich kościołów stoi na południu kraju. Tymczasem regionem, który może poszczycić się największą liczbą starych, drewnianych świątyń jest Wielkopolska. Zatem… Pielgrzymka do Wielkopolski szlakiem jej drewnianych kościółków? Domachowo to nasz pierwszy przystanek!

Definitywnie w Tarnowie najstarszy!

Zarówno zwykli Wielkopolanie, jak i wielcy naukowcy przez ostatnie kilka dekad sądzili, że najstarszą, istniejącą do dziś, drewnianą budowlą jest kościółek w Tarnowie Pałuckim – niewielkiej wiosce niedaleko Wągrowca. Urokliwy, zbudowany na niewielkim wzgórzu kościół św. Mikołaja powstał w latach 70. XIV wieku i przez większość swoich dziejów pozostawał pod opieką miejscowych cystersów. Ponadto – dowody na to, że to szarzy bracia opiekowali się tym miejscem znajdziemy również na polichromiach. Przedstawiają one – poza wieloma innymi scenami – m.in. życie i duchową działalność św. Bernarda z Clairvaux. Niemniej jednak zgodnie z odkryciami badaczy z 2019 roku, to nie w Tarnowie znajduje się najstarszy drewniany kościół. Jakie miejsce staje się tym szczególnym? Mowa o Domachowie – miejscowości położonej na południu Wielkopolski, a dokładniej: niedaleko Gostynia i tamtejszego sanktuarium na Świętej Górze.

Domachowskie zaskoczenie

Przez dłuższy czas naukowcy sądzili, że obecny domachowski kościół, choć stojący na ruinach świątyni z XII wieku, jest budowlą szesnastowieczną. Tymczasem badania prowadzone latem 2019 roku pozwoliły na odkrycie podwójnej konstrukcji ścian kościoła. Dendrochronologia pozwoliła na ich datowanie na drugą połowę XIV wieku. Innymi słowy: Domachowo jest o kilka lat starsze od Tarnowa Pałuckiego. Ciekawostką może być fakt, że w 2018 roku parafia uroczyście obchodziła 450-lecie swojego istnienia. A według najnowszych odkryć powinna świętować 650-lecie! Ot, taka drobna pomyłka. A co więcej: według sporej liczby badaczy ostatnie odkrycie czyni z Domachowa najstarszy drewniany kościół Europy!

Aby jednak dopełnić całej historii, trzeba powiedzieć, że najstarszą sakralną i drewnianą konstrukcją w Polsce jest kościółek Wang w Karpaczu – starszy od Domachowa o około 170 lat. Tylko że on w Polsce stoi zaledwie od 180 lat, zbudowano go przecież w środkowej Norwegii. Zatem czysto polskim rekordzistą jest właśnie wielkopolskie Domachowo.

Unikatowy folklor

Region, w którym stoi domachowska świątynia bywa nazywany Biskupizną. A to dlatego, że jeszcze w XIII wieku, a więc na niespełna wiek przed powstaniem kościoła, król Przemysł II przekazał te poznańskim biskupom. Dzięki temu mieszkańcom okolic przez kolejnych pięćset lat żyło się nieco lepiej niż innym Wielkopolanom. Chłopi mieli mniej feudalnych obowiązków, posiadali więcej ziemi dla siebie, więcej rogacizny: byli bogatsi od sąsiadów. Przez wieki lekkiej izolacji (bo kto by chciał się bratać z uboższym sąsiadem z wioski obok?) dorobili się własnych strojów, zwyczajów, kilku własnych potraw, a nawet gwary, nieco odmiennej od tej używanej w innych częściach Wielkopolski. W 2017 roku miejscowy folklor został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Odkrywaj Wielkopolskę!

Oby zatem odkrycie z 2019 roku było dla Was dobrym argumentem, aby wyjechać na pielgrzymkę do Wielkopolski. Zobaczcie, co skrywa w sobie ten rejon!

Podróżniczy wszystkożerca. Jak trzeba – pakuje plecak i rusza w góry. Przed siebie. Pomimo tego, że ma korzenie niemieckie, najlepiej czuje się w krajach, gdzie regułą jest… brak reguł. Ot dla przykładu w Armenii, w sąsiedniej Gruzji, w Neapolu, czy choćby na Bałkanach. Fanatyk latania i miłośnik gór. A kiedy to wszystko mu się znudzi, to siada na tapczanie i… czyta kolejne przewodniki. Po tych miejscach, gdzie jeszcze nie był.

zostaw komentarze