Top

Pielgrzymki po Polsce

Paulini w Częstochowie

Gdy myślimy o Częstochowie to pierwszymi naszymi skojarzeniami oczywiście są: Jasna Góra, cudowny obraz Matki Bożej, pielgrzymka i może paulini. No właśnie, paulini w Częstochowie. Co wiemy na ich temat? Jak pojawili się na Jasnej Górze? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w poniższym artykule. Zapraszamy do lektury.

Kim są w paulini?

To Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika. Założeni zostali w XIII wieku na Węgrzech. Ojcem zakonu był błogosławiony Euzebiusz z Ostrzyhomia, a nazwa wzięła się od św. Pawła z Teb (pierwszego uznanego pustelnika). Przez stulecia zmieniał się charakter tej wspólnoty – z pustelniczej, przekształcili się w kontemplacyjno-czynną. Charyzmatem zakonu jest kontemplacja Boga, umiłowanie modlitwy, kult maryjny, a także działalność duszpasterska.

Historia zakonu

Aby dotrzeć do początków historii klasztoru jasnogórskiego, musimy cofnąć się do XIV wieku. W roku 1382 książę Władysław Opolczyk założył na wzgórzu jasnogórskim klasztor, do którego sprowadził węgierskich zakonników – paulinów. W ten sposób oddano im w opiekę pobliski drewniany kościółek pw. NMP Dziewicy i Rodzicielki. Tak pojawili się paulini w Częstochowie. Nazwa Jasna Góra została nadana na pamiątkę macierzystego klasztoru św. Wawrzyńca na Jasnej Górze (Węgry). Wpływ na nadanie nazwy miała także budowa geologiczna wapiennego wzgórza w Częstochowie. Po pewnym czasie książę opolski ofiarował paulinom niezwykły prezent. Sprowadził z Rusi obraz Matki Bożej, którego autorstwo przypisywane jest św. Łukaszowi (stąd jego cudowność). Prezent ten na zawsze odmienił posługę jasnogórskich paulinów. Musieli oni zmierzyć się z ogromnym napływem ludzi, chcących zobaczyć wizerunek Madonny.

Z obecnością cudownego obrazu wiąże się pewna legenda, która opowiada jednocześnie jak wyglądało przybycie i osiedlenie się paulinów w dzisiejszej Częstochowie. Podróżujący zakonnicy przewozili na wozie obraz Maryi z dzieciątkiem Jezus. W pewnym momencie koła wozów przestały się obracać. Nawet konie nie były w stanie poradzić sobie z oporem. Zakonnicy ujrzawszy niewielki kościółek zdecydowali, że jest to miejsce wybrane przez Opatrzność. Obraz pozostał w tym kościele, a wraz z nim – paulini.

Cudowny wizerunek jednak przyciągał nie tylko pielgrzymów, ale i złodziei zainteresowanych cennymi wotami dziękczynnymi. Jedna z takich najgorszych sytuacji miała miejsce w 1430 roku, kiedy zbójcy napadli na kościół. Wykradli oni złote ozdoby przyczepione do wizerunku, podarli obraz i pocięli szablami. Ikony nie dało się odnowić i podjęto decyzję o namalowaniu bardzo wiernej kopii z tego co zostało. Po tej sytuacji wzmocniono klasztor, wybudowano mury obronne, wykopano fosę. Później dokonano rozbudowania budynków klasztornych, przebudowano kaplicę, wzniesiono dodatkowe budynki i unowocześniono fortyfikacje.

Czasy Potopu szwedzkiego

Ważnym wydarzeniem, które również miało wpływ na wzmocnienie się pozycji Sanktuarium w Polsce było oblężenie podczas Potopu Szwedzkiego. W 1655 r. wojska szwedzkie podejmowały próby opanowania klasztoru oraz sanktuarium. Po odmowach zakonników rozpoczęto oblężenie, które trwało 48 dni. Ówczesny przeor zakonu o. Augustyn Kordecki, wielokrotnie odrzucał żądania kapitulacji. Szwedzi nie mogąc złamać oporu Jasnej Góry, zdecydowali się na odwrót. Stało się to wydarzeniem często opisywanym w literaturze. Najważniejszym dziełem upamiętniającym, choć koloryzowanym, jest powieść Sienkiewicza – Potop. Obrona Jasnej Góry zyskała głęboki wymiar religijno-symboliczny. Zwycięstwo przypisano Matce Bożej, co znacznie wzmocniło morale Polaków w czasie trwającej wojny polsko-szwedzkiej. Po kilku miesiącach król Jan Kazimierz ogłosił Matkę Bożą Patronką i Królową Polski.

Nieustanne próby zdobycia

Pierwotnie klasztor miał gotycki kształt, na wzór macierzystego konwentu św. Wawrzyńca na Węgrzech. Później, po tragicznym pożarze z 1690 roku, gdzie spłonęła większość zabudowań, klasztor zyskał wizerunek późnobarokowy. Udało się odbudować sanktuarium, dzięki ofiarności całego narodu. W 1717 roku w Częstochowie dokonano uroczystej koronacji Cudownego Obrazu. Wizerunek Matki Bożej zyskał złote korony, poświęcone przez papieża Klemensa XI. W 1770 roku znów zawisły czarne chmury nad Jasną Górą. Kazimierz Pułaski na znak protestu przeciwko poddaniu Polski pod protektorat Rosji zajął teren klasztoru i dwa lata odpierał ataki wojska rosyjskiego. Niestety w 1772 roku musiał złożyć broń. Klasztor zajął wróg, który rozkradł skarbiec i bibliotekę paulinów oraz wywiózł znajdujące się tam uzbrojenie.

Jasna Góra ponownie wpadła w ręce wroga w 1806 roku – tym razem Francuzów. Po raz drugi zajęli ją Rosjanie po klęsce Napoleona z 1813 roku i podjęli decyzję o rozbiórce twierdzy oraz murów fortecznych. Po latach, za zgodą cara Mikołaja I, odbudowano częściowo mury, które przetrwały do dzisiejszych czasów. XIX wiek także nie był łaskawy dla Jasnej Góry, ponieważ spłonęła wieża klasztorna, którą potem sześć lat odbudowywano.

W okresie międzywojennym dokonano remontów w klasztorze, wzniesiono kaplicę Wieczernika, krużganki z konfesjonałami, doprowadzono do porządku skarbiec i bibliotekę oraz wyremontowano klasztorną wieżę. II wojna światowa z zakonem obeszła się dość łaskawie. Zakonnicy posiadali swoistą autonomię, mogli odprawiać nabożeństwa i rekolekcje. Wspierali duchowo i materialnie wiernych, zwłaszcza polskie podziemie. Na wszelki wypadek wizerunek Matki zamieniono na kopię, aby nie została wykradziona przez okupanta. Hitlerowcy, którzy zakazali cywilom pielgrzymek, sami jednak pojawiali się, co jakiś czas, na Jasnej Górze, zwabieni czarem Madonny.

Nasza duma

W 1994 roku sanktuarium na Jasnej Górze zostało uznane za pomnik historii. Obejmuje zespół klasztoru paulinów wraz z parkiem wokół wzgórza. Po burzliwych dziejach, zyskaliśmy wspaniałe sanktuarium o niejednorodnym charakterze, które wynika z nawarstwienia się różnych stylów architektonicznych. Dzisiaj jest to najliczniej odwiedzane w Polsce miejsce – przyjmuje ponad 4 miliony turystów oraz pielgrzymów. Jest to też jedno z najsłynniejszych sanktuariów maryjnych na świecie. Klasztor na Jasnej Górze należy bez wątpienia do największych ośrodków pielgrzymkowych nie tylko w Polsce, ale i w Europie Środkowej. Dodatkowo jest to miejsce, w którym znajdują się zabytki z wieków XIV-XIX oraz pokaźne zbiory wot dziękczynnych. Paulini w Częstochowie są gospodarzami dla wszystkich przybywających pielgrzymów.

Zakochana w Jerozolimie, gruzińskiej kuchni i wędrówkach. Z Misją związana od ponad roku. Aktualnie godzi studia turystyczne z pracą, pisze artykuły i robi korekty tekstów. Kocha jedzenie i spotkania z przyjaciółmi. W życiu posługuje się dewizą Marka Twaina: „Za dwadzieścia lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś”. Ekstrawertyczka o duszy włóczykija. Czerpie z życia garściami i nie usiedzi na miejscu.

zostaw komentarze